جۆری توێژینهوه : توێژینهوهی بنهڕهتی
نوسهر
بەشی ڤێتێەرنەری، پەیمانگای تەكنیكی كەلار، زانكۆی پۆلیتەكنیك گەرمیان، كفری، عێراق
پوخته
شیكردنەوەی ڕەهەندە جیاوازەكانی وشەی "مهر" لە زمانی فارسی گرنگی تایبەتی هەیە، وشەی مهر ڕەگ و ڕیشەیەكی مێژوویی زۆر كۆنی لە نێو زمانە كۆنەكانی ئێران وەك (ئاویستا، سانسكریتی، پەهلەوی، فارسی كۆن) و فارسی نوێدا هەیە، كۆنترین بەڵگە كە وشەی میهری تێدا نووسرابێت، تابڵۆیەكی گڵینە كە 1400 ساڵ پێش لە دایك بوونی مەسیح هەڵكۆڵراوە لەساڵی 1907 ی زاینی لە شاری (كاپادوكیە) لە ئاسیای بچووك لە شۆێنێك بە ناوی (بغازكویی) دۆزراوەتەوە، نووسینی پەیمانێكە لە نێوان هیتی و میتانیەكان، داوای هاوكاریی و پشتیوانیان كردووە لە هەردوو خودای گەورە (میترا و وارونا). مهر فریشتەیەكی گرنگ بووە لە مێژووی زۆر وڵات لە کاتە جیاوازەکاندا، ئەم فریشتەیە لە ڕۆژئاواوەوە هەتا باکووری ئینگلتەرا و لە ڕۆژھەڵات هەتا ھند هەزاران ساڵ پەرستراوە، ھێشتا لەلایەن پەیڕەوانی ئاینی زەردەشت فریشتەیەكی پیرۆزە و ستایشدەكرێت. لە توێژینەوەكەماندا دەمانەوێ شیكردنەوەیەكی زانستی لەسەر بنەمای ڕێبازی بەراوردكاری مێژووییی بۆ ڕەچەڵەكی وشەی مهر ئەنجام بدەین. لە ڕێگەی ئێتمۆلۆژی زمانەكانەوە دەتوانرێت بزانرێت فەرهەنگی زمانی كوردی جگە لە فەرهەنگی زمانەكەی خۆی لەگەڵ كام زمانی دەرودراوسێدا لە پەیوەندیدا بووە، یان فەرهەنگی ئەو زمانانە چ ڕۆڵێكیان لە گەشەسەندنی فەرهەنگی زمانی كوردیدا بینیوە، ئەم وشەیە كاریگەرییەكی زۆری هەیە لە بوارەكانی زمانناسی لە نێو دەقە ئەدەبییە كلاسیكیەكان و دەقی زمانە ئاریایی و هندیەكان، پێویستە ئەوە بزانیین كاتێك وشەیەكی زمانی كوردی لەگەڵ هاوتا بەرامبەرەكەی لە زمانەكانی تر بەراورد دەكەین، لەبەر نەبوونی سەرچاوەی پێویست لە زمانی كوردی كۆن و نوێی ناچاردەبیین پەنا بۆ ئەو زمانانە بەرین كە سەر بەو گرووپەن، بۆیە بۆ ساغكردنەوەی ڕیشەی وشەی مهر پەنامان بۆ زمانە كۆن و ئێرانییەكان بردووە.
وشه بنچینهییهكان
)