Document Type : Orginal Articles
Author
Kurdish Department, Education College of Sharazoor, University Halabja, Kurdistan Region – Iraq
Abstract
Investigation into the conceptual dimension of linguistic elements requires multi-directionality. This means that all distinct, related poles specific to these elements must be considered, to provide the broadest scope for the units. This study investigates the semantic field of Kurdish prepositions in connection with one of the new theories of linguistics, which is the Frame Semantics Theory within the school of Cognitive Linguistics. Therefore, the study's title is allocated to: (Frame Semantics of Prepositions, As an Evidence for Transcending Syntactic Analysis). For this, it presents the relationships between prepositions and their usage from the perspective of the prepositions' own conceptual knowledge structure (cognitive structure). While conventional interpretations primarily present prepositions as a syntactic connective tool and their specified semantic roles, the interpretations of Frame Semantics present prepositions in their broadest scope, reflecting all semantic roles that prepositions possess in their various and diverse usages. The study works on both the Profile and the Base aspects of prepositions from the perspective of Frame Semantics Theory. For this, it elucidates their natural roles and relationships within a specific semantic frame. Throughout the study, the efficacy of prepositions is clarified due to their continuous capacity within different frames, utilizing necessary examples from the Kurdish language. The result concludes that the proper treatment of prepositions stems from the different human experiences and interactions and is integrated with their various usages. This emphasizes a usage-based model for their application.
Keywords
Article Title [کوردی]
سیمانتیکی چوارچێوەیی پێشناوەکان، وەک بەڵگەیەک لە تێپەڕاندنی شیکاری ڕستەییدا
Author [کوردی]
- نالی ئەدهەم غەریب
بەشی زمانی کوردی، کۆلێژی پەروەردەی شارەزوور، زانکۆی هەڵەبجە، هەرێمی کوردستان – عێراق
Abstract [کوردی]
لێکۆڵینەوە لە ڕەهەندە چەمکییەکەی توخمە زمانییەکان، فرە ئاڕاستەیی دەخوازێت. بەو واتایەی دەبێت، هەموو جەمسەرە پەیوەندیدارە جیاوازەکانی تایبەت بەو توخمانە لەبەرچاوبگیرێن، تاوەکو فراوانترین مەودا بۆ یەکەکان بڕەخسێنرێت. ئەم لێکۆڵینەوەیە بەدواداچوون بۆ بوارە سیمانتیکییەکەی پێشناوەکانی زمانی کوردی لە پەیوەست بە یەکێک لە تیۆرییە نوێیەکانی زمانەوانی، کە تیۆریی سیمانتیکی چوارچێوەیی ناو قوتابخانەی زانستی زمانی درکپێکردنە، دەکات. هەربۆیە ناونیشانی لێکۆڵینەوەکە بۆ (سیمانتیکی چوارچێوەیی پێشناوەکان وەک بەڵگەیەک لە تێپەڕاندنی شیکاری ڕستەییدا) تەرخانکراوە. بۆ ئەمەیش پەیوەندییەکانی نێوان پێشناوەکان و بەکارهێنانیان لە ڕوانگەی داڕشتەی کۆزانیاریی چەمکییانەی خودی پێشناوەکانەوە دەخاتەڕوو. لەکاتێکدا بەهۆی لێکدانەوە باوەکانەوە، پێشناوەکان زیاتر وەک ئامڕازێکی پەیوەندیداری سینتاکسی و ڕۆڵە دیاریکراوە واتاییەکانیانەوە، دەخەنەڕوو، بەڵام لێکدانەوەکانی سیمانتیکی چوارچێوەیی پێشناوەکان لە فراوانترین مەودایدا، سەرجەم ئەو ڕۆڵە واتاییانەی پێشناوەکان دەنوێنێت، کە لە بەکارهێنانە جیاواز و هەمەجۆرەکاندا هەیانە. لێکۆڵینەوەکە کار لەسەر هەردوو لایەنی پوختە(Profile) و بنەمای (Base)ی پێشناوەکان لەڕوانگەی تیۆری سیمانتیکی چوارچێوەیی(Frame Semantics)ەوە دەکات. بۆ ئەمەیش ڕۆڵ و پەیوەندییە سروشتییەکانیان لە چوارچێوەیەکی سیمانتیکیی دیاریکراودا دەخاتەڕوو. بە درێژایی لێکۆڵینەوەکە کارایی پێشناوەکان بەهۆی توانای بەردەوامیان لە چوارچێوە جیاوازەکاندا و بە نمونەی پێویستی زمانی کوردییەوە ڕووندەکرێتەوە. ئەنجامەکەیشی ئەوە دەگەیەنێت، کە مامەڵەی دروستی پێشناوەکان، لە ئەزمون و مامەڵەی جیاوازی مرۆڤەکانەوە دێت و لەگەڵ بەکارهێنانە جیاوازەکانیدا یەکیگرتووە. ئەمەیش جەخت لەسەر مۆدێلێکی بنەمادار بۆ بەکارهێنانیان دەکاتەوە.
Keywords [کوردی]
- سیمانتیکی چوارچێوەیی
- پێشناوەکان
- تۆڕبەندی چێوەیی
- شیکاری ڕستەیی
- شیکاری سیمانتیکی
)